Consulting jak zlecenie
Consulting z zasady należy do umów starannego działania, choć nie jest wykluczone - w konkretnych sytuacjach - przyporządkowanie go umowom rezultatu.
Przedmiot
Jedną z ważnych cech umowy consultingu jest to, że jej przedmiot nie jest jednolity ani uniwersalny. O przedmiocie jednostkowej umowy decyduje podmiot zainteresowany zawarciem umowy z jednostką consultingową, czyli przedsiębiorca zamawiający konsultację czy ekspertyzę. Dokładne określenie przedmiotu umowy należy do podstawowych obowiązków stron. W literaturze ogólnie stwierdza się niekiedy, że chodzi o pomoc w procesie identyfikowania problemów oraz o sformułowanie sugestii co do ich rozwiązywania. Tym samym podmiot zlecający consulting przeważnie ma na celu uzyskanie:
- specjalistycznych informacji prawno-gospodarczych,
- analizy i diagnozy przedstawionego zagadnienia,
- prognozy co do planowanych przedsięwzięć,
- zalecenia o charakterze opiniodawczym, przez które konsultant (jednostka consultingowa) wyrażając ocenę przedstawionego mu zagadnienia wskazuje działania lub zaniechania najbardziej pożądane dla jego klienta w konkretnym wypadku; jednostka consultingowa formułując zalecenie nie ingeruje jednak w proces decyzyjny kontrahenta,
- rady o charakterze imperatywnym; wówczas konsultant zmierza do wywołania u swego klienta przekonania, że nie ma on innego wyjścia niż uwzględnić treść rady, jednak i to nie oznacza, że podmiot zlecający ma obowiązek prawny podporządkowania się radzie,
- opinii jako kompleksu wskazanych elementów.
Rób co chcesz
Formułowane w opinii rady i zalecenia konsultanta nie mają charakteru imperatywnego, tzn. do niczego nie zmuszają zamawiającego przedsiębiorcy.
Konkretyzacja celu zależy od podmiotu zlecającego czynności consultingowe. Może on zlecić wykonanie jednej lub wielu wskazanych czynności składających się na treść consultingu. Wychodząc zaś poza ramy klasycznego doradztwa, tego rodzaju strony mogą zawrzeć umowę o tzw. consulting poszerzony lub wykonawczy. W pierwszym przypadku do opinii może być dołączony w formie załącznika kosztorys zamierzonego przedsięwzięcia gospodarczego. Mogą to być również umowne postanowienia regulujące tryb i zasady podejmowania przez jednostkę consultingową czynności sprawdzających po wydaniu opinii. Wówczas celem jest weryfikacja zaleceń w trakcie ich wdrażania i ewentualna ich korekta. Istotnymi elementami consultingu poszerzonego mogą być także formułowane przez jednostki consultingowe zapewnienia co do poprawności sporządzanych opinii oraz udzielanie gwarancji ich skuteczności. Jeżeli natomiast chodzi o consulting wykonawczy (egzekucyjny), to jego cechą jest to, że jednostka consultingowa nie ogranicza się do wydania stosownej ekspertyzy, lecz również uczestniczy lub współuczestniczy z podmiotem zlecającym we wprowadzaniu jej postanowień w życie, zastrzegając sobie oczywiście odpowiednie profity z tego tytułu.
Decyduje zamawiający ekspertyzę
Zawsze o przedmiocie consultingu decyduje podmiot zlecający czynności doradcze.
Strony umowy
Consulting to umowa dwustronna, łącząca zamawiającego ekspertyzę i ewentualnie dodatkowe czynności z dokonującą tego wszystkiego jednostką consultingową (konsultantem).
Nierzadko występują też pośredni uczestnicy consultingu. Mogą nimi być:
- organizacje współdziałające z jednostką consultingową przy wykonywaniu umowy, dokonujące poszczególnych czynności uzupełniających, wykraczające w danej dziedzinie poza kompetencje jednostki; zaangażowanie jednostki współdziałającej może być również uzasadnione ekonomiką postępowania, kiedy jakaś czynność musi być wykonana w miejscu znacznie oddalonym od siedziby konsultanta,
- zastępcze jednostki consultingowe, którym powierza się wykonanie umowy lub jej części na zasadach substytucji, o ile możliwość taka nie jest w umowie wyłączona,
- instytucje udzielające informacji gospodarczych, potocznie nazywane wywiadowniami gospodarczymi.